Al sinds 1924 werd in Berlijn elke twee jaar de Funkausstellung gehouden. Op de top in 1991 waren er meer dan een half miljoen bezoekers. Meer dan tachtig jaar lang was Berlijn het toneel voor de grote publieksintroducties van nieuwe electronica. Vooral omroep en HiFi, maar de laatste jaren ook alles wat met mobiele toepassingen te maken heeft.
Dit jaar was het vooral de beurt van de HDTV. Niet voor het eerst, ook in het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw was er al een poging om HDTV voor het grote publiek te lanceren.

De snel groeiende verkoop van schermen die HDTV kunnen afbeelden en de komst van goede opslagmedia voor HD maken de situatie nu totaal anders. Gaat HDTV nu doorbreken?
Terwijl bij de pers en misschien ook wel bij de operators (kabel, satelliet etc) de twijfel over HDTV nog lijkt te overheersen, hebben de CE producenten duidelijk geen twijfel meer over HDTV. Er zijn al bijna geen platte schermen meer te koop met een lagere resolutie dan de 1280x720 beeldpunten die minimaal nodig zijn om te spreken van HD-Ready. Met deze norm heeft de industrie aan de consument een duidelijk signaal gegeven dat je tegenwoordig niet met minder genoegen moet nemen. Dat dit eigenlijk geen HDTV is (daarvan spreek je eigenlijk pas bij 1080 lijnen, oftewel 1920x1080 resolutie) doet verder weinig terzake. Het beeld is met 720 lijnen een stuk fraaier, mits je natuurlijk de juiste bron aansluit. En daar zit het probleem. Er is ruim voldoende televisiemateriaal in HDReady kwaliteit voorhanden, maar er zijn nog nauwelijks kanalen die in HDReady uitzenden. De operators hebben pas mondjesmaat de wel beschikbare HDReady kanalen in hun programma-aanbod opgenomen, en het aanbod van geschikte ontvangers is helemaal nog een probleem. Dat ondervond UPC toen het voor het WK voetbal met HD wilde beginnen maar de Philips settopboxen technisch nog niet klaar bleken. Inmiddels wil UPC voor de kerst met de uitrol beginnen, nadat Philips tijdens de IFA meldde dat de ontvangers nu wel klaar zijn. Andere kabelexploitanten als Casema en Essent waren met de Samsung ontvanger pas klaar kort voor de WK, maar geven inmiddels alleen HD1 en National GeographicHD door – naast de betaalzenders Film1 en Sport1. Via de satelliet zijn er bijvoorbeeld met het SkyHD pakket (actief op engelse en duitse markt) een zevental zenders beschikbaar.

Reden genoeg voor de industrie om vol in te zetten op een volgende generatie DVD-disk die wel HD kwaliteit kan afspelen – en liefst ook opnemen. Met HD-DVD en Blu-Ray zijn er direct twee van dat soort systemen voorhanden. We zijn het wel gewend dat er meerdere standaarden naast elkaar op de markt komen, maar handig is het niet. Toshiba wist voor haar HD DVD veel minder medestanders op de been te brengen dan het door Sony en Philips ontwikkelde Blu Ray. Beiden schermen wel met samenwerking met de film-industrie en in Amerika worden al de films op deze standaarden verkocht. Beide kampen kondigden nu de lancering voor de Europese markt in dit najaar aan. HD DVD kon wel eens het onderspit gaan delven, zo liet Toshiba topman Fujji doorschemeren tijdens zijn presentatie als ‘keynote industry speaker’. Hij noemde een aantal blu ray partners waar Toshiba mee samenwerkt als aanduiding voor mogelijke samenwerking op het HD/BD front. Een andere manier om uit het standaarden probleem te komen is die van Pioneer, die een speler aankondigde die beide formaten aankan.

Niet alleen de filmindustrie zal de schermen gaan vullen, ook de games (denk aan de Microsoft 360 met HD output) en content via internet gaan strijden om de HD scherm uren. De televisie-industrie, zowel de kanalen als de operators en in mindere mate de programmamakers zullen dus moeten zorgen dat ze ook met hogere resoluties op de schermen komen. Hoe ze dat gaan doen kunnen we gewoon in Amsterdam gaan bekijken deze week, waar de omroepmakers en exploitanten neerstrijken. De voorbeschouwingen geven aan dat HDTV ook hier een hot topic zal zijn en dat veel omroepen bezig zijn om in HD te gaan uitzenden. We gaan het letterlijk zien.

En de toekomst van de IFA?
De ontwikkelingen in de consumenten elektronica gaan zo snel dat de IFA met haar tweejaarlijkse evenement links en rechts werd ingehaald. Vooral haar rol voor de internationale professionals (handel en pers) werd door CeBIT en CES (maar ook door allerlei Aziatische beurzen) steeds verder ondermijnd. Door de convergentie van toepassingen en technieken is het onderscheid tussen IT en consumentenelektronica zo ver vervaagd, dat het voor de grote beurzen noodzaak is om breed te gaan.
Het was een zware bevalling voor de industrie en de organisatie om jaarlijks te gaan, maar in 2005 ging de kogel door de kerk. En met redelijk succes. Afgezien van Sony en Nokia waren de meeste grote partijen aanwezig op ongeveer dezelfde schaal als vorig jaar. Met de ondertitel Consumer Electronics Unlimited en een alom tegenwoordige beursmiss was de IFA 2006 stevig neergezet. Daarmee lijkt de poging van CeBIT om ook op het gebied van consumentenelektronica de grootste te worden, gestuit. Zo koos Philips in 2006 voor de IFA en bleef weg van de CeBIT. Blij met deze keuze lijkt de Philips baas van de consumentenelektronica, Rudy Provoost, echter niet. Hij riep net voor de opening van de IFA op tot een consolidatie, daarin gesteund door Nokia dat bekendmaakte in 2007 van de CeBIT weg te zullen blijven.
Toch is de IFA er op het gebied van de vakmatige bezoekers nog lang niet in de concurrentie met CeBIT [www.cebit.de] (15-21 maart in Hannover) en CES [www.cesweb.org] (8-11 januari in Las Vegas). CeBIT heeft als ondertitel Digital Solutions for Work and Life en is vooral sterk op de aanwezigheid van wereldwijde leveranciers van hardware, en in de zware ICT toepassingen.
Met de titel Content, technology and everything in between is CES een andere breedte in gegaan, in de richting van de content. CES is eigenlijk de enige pure vakbeurs van de drie, maar mist daardoor ook de uitstraling naar het grote publiek die de twee Duitse beurzen wel hebben. Daarnaast is er natuurlijk nog de IBC, die ook de komende jaren nog in Amsterdam zal worden gehouden. Een week na IFA komen daar uit de hele wereld de professionals van de omroep en distributietechniek. IBC was tot 1994 (als ik het me goed herinner het jaar dat IBC naar Amsterdam verhuisde) ook om het jaar, maar besefte toen al dat de snelle ontwikkelingen (en de concurrerende jaarlijkse beurs in Las Vegas) een hogere frequentie noodzakelijk maakten. Sindsdien vullen beurs en congres de complete RAI en worden steeds vroegtijdig nieuwe ontwikkelingen (zoals al enkele jaren tv op de mobiel) in het programma betrokken. Helaas verschijnt deze nieuwsbrief als de beurs net is gesloten, dus zult u een jaartje moeten wachten.

Vincent Everts was ook op IFA en deed verslag voor BNR.
Ook in het kort op video te bekijken:
Low res
Medium res
High res

Jan Boers